Το «πόθεν έσχες» γίνεται ηλεκτρονικό

Νέο ηλεκτρονικό «πόθεν έσχες» με άμεση διασταύρωση των δηλωθέντων στοιχείων με τα λοιπά ελεγκτικά συστήματα και επιβολή βαρύτατων κυρώσεων για τους παραβάτες σχεδιάζει η κυβέρνηση

Νέο ηλεκτρονικό «πόθεν έσχες» με άμεση διασταύρωση των δηλωθέντων στοιχείων με τα λοιπά ελεγκτικά συστήματα και επιβολή βαρύτατων κυρώσεων για τους παραβάτες σχεδιάζει η κυβέρνηση. Ηδη στο υπουργείο Δικαιοσύνης συνεδριάζει νομοπαρασκευαστική επιτροπή που θα εισηγηθεί αλλαγές εκ βάθρων στο νομοθετικό πλαίσιο που αφορά το «πόθεν έσχες», αυστηροποίηση των κυρώσεων, αλλά και ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης προκειμένου να γίνεται άμεση διασταύρωση με τα συστήματα ΤΑXIS, Elenxis και τα έντυπα Ε1 και Ε9. Κεντρικό ζητούμενο η πάταξη της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής αλλά και η προσθήκη ενός ακόμη μηχανισμού για την καταπολέμηση του «μαύρου χρήματος».Με κύριο αντικείμενο την αναθεώρηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για το «πόθεν έσχες» συνεδριάζει από τις αρχές Ιανουαρίου η ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή. Το έργο της θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη Φεβρουαρίου και αφορά την κατάρτιση νομοσχεδίου με το οποίο θα αυστηροποιούνται οι κυρώσεις που θα επιβάλλονται στους παραβάτες, θα διευρύνεται ο αριθμός των υπόχρεων στην υποβολή του «πόθεν έσχες» αλλά και θα ορίζεται το νομικό καθεστώς υπό το οποίο θα λειτουργεί το ενιαίο πληροφοριακό ηλεκτρονικό σύστημα, μέσω του οποίου θα γίνονται οι δηλώσεις.

Το ποινικό πλαίσιο

Σε ποινικό επίπεδο, ζητούμενο είναι να καλυφθεί το «κενό» που υπάρχει στον νόμο για το «πόθεν έσχες» και εντοπίζεται στο «άρθρο 4», σύμφωνα με το οποίο όποιος έχει αθέμιτο περιουσιακό όφελος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, ενώ του επιβάλλεται και χρηματικό πρόστιμο άνω των 20.000 ευρώ. Επί του πρακτέου, η συγκεκριμένη διάταξη δεν έχει εφαρμογή, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις που διαπιστώνονται «μη δικαιολογούμενα ποσά» δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι έχουν αποκτηθεί παράνομα. Αποτέλεσμα είναι οι παραβάτες να τιμωρούνται μόνο στις περιπτώσεις που τα μη δικαιολογούμενα ποσά «συνδυαστούν» με άλλα ποινικά αδικήματα όπως για παράδειγμα δωροδοκία και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Στο μικροσκόπιο της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής πέραν της ποινικής αντιμετώπισης για παραβάσεις στην υποβολή «πόθεν έσχες», βρίσκεται και ο αριθμός των υπόχρεων. Επί του παρόντος υπόχρεοι είναι περί τα 110.000 άτομα, ωστόσο εξετάζεται η διεύρυνση του αριθμού περί τα 250.000 άτομα.

Το δεύτερο σκέλος των εργασιών της επιτροπής αφορά το νομικό πλαίσιο υπό το οποίο θα λειτουργεί το ηλεκτρονικό σύστημα υποβολής των δηλώσεων «πόθεν έσχες». Η σχετική υπουργική απόφαση έχει υπογραφεί από το 2011 και ήδη σχεδιάζεται η πλατφόρμα που θα υποδέχεται και θα επεξεργάζεται ηλεκτρονικά τις δηλώσεις. Την ευθύνη για την υλοποίηση της βάσης δεδομένων έχει ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, ενώ η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα αναλάβει την εφαρμογή της. Η λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος θα θέσει τέλος στον δειγματοληπτικό έλεγχο που διενεργείται έως σήμερα, καθώς η διασταύρωση των στοιχείων θα γίνεται άμεσα και θα βγαίνουν «κίτρινες κάρτες», οι οποίες θα επισημαίνουν τις «ύποπτες» περιπτώσεις. Από εκεί και πέρα οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές θα αναλαμβάνουν δράση έχοντας απευθείας και άμεση πρόσβαση στο ΤAXIS, το Elenxis, στα Ε1 και Ε9, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα για άμεση άρση του τραπεζικού απορρήτου και διασταύρωση των στοιχείων με το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο. Σε δεύτερη φάση η «πλατφόρμα» θα συνδεθεί με τις τράπεζες, το Εθνικό Κτηματολόγιο αλλά και τα Υποθηκοφυλακεία.

Ποιοι θα έχουν πρόσβαση

Πρόσβαση στο σύστημα θα έχουν όλοι οι φορείς που είναι και σήμερα επιφορτισμένοι με τον έλεγχο των δηλώσεων (Αρχή για το Ξέπλυμα Βρώμικου Χρήματος, Σώμα Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, κ.ά.) και αναλόγως με τη «διαβάθμιση» που θα έχει ο κάθε φορέας, θα γίνεται ανταλλαγή και σύγκριση στοιχείων.

Με την ενεργοποίηση του ηλεκτρονικής υποβολής «πόθεν έσχες» η σύγκριση των περιουσιακών και οικονομικών στοιχείων θα γίνεται άμεσα σε αντίθεση με τους χρονοβόρους ελέγχους που γίνονται σήμερα, ενώ θα υπάρχει και δυνατότητα σύγκρισης με τα προηγούμενα έτη. Αλλαγές πάντως δρομολογούνται και στο έντυπο της δήλωσης, το οποίο σχεδιάζεται από τις 21 σελίδες που αριθμεί επί του παρόντος να μειωθεί «σε τέσσερις ή πέντε». Το ηλεκτρονικό έντυπο θα έχει εύκολες εφαρμογές και θα διασφαλίζει το αδιάβλητο της όλης διαδικασίας, πιθανότατα στα πρότυπα που ισχύουν ήδη για την ηλεκτρονική υποβολή της φορολογικής δήλωσης σύμφωνα με την Καθημερινή.