Ο φοροτεχνικός Απ. Αλωνιάτης γράφει για τις κυριότερες αλλαγές στην φορολογία για τα εισοδήματα από 1.1.2015

Γράφει ο Απόστολος Αλωνιάτης
ΑΣε γνωστό ταμπλό θα κινηθούν οι φορολογικές δηλώσεις φυσικών και νομικών προσώπων για τα εισοδήματα του 2015.
Οι αλλαγές που έχουν γίνει είναι γνωστές από νόμους που ψηφίστηκαν το 2015. Μερικές από τις αλλαγές αυτές μάλιστα εφαρμόστηκαν, αναδρομικά για τα εισοδήματα του 2014 και αφού είχαν κατατεθεί οι φορολογικές δηλώσεις , όπως η αύξηση στις προκαταβολές των αγροτών (από 27,5% σε 55%) και των Α.Ε., Ε.Π.Ε και Ι.Κ.Ε. (από 80% σε 100%).
Αύξηση για τα εισοδήματα του 2014 είχαμε και στον φόρο πολυτελούς διαβίωσης, όπως θα δούμε και παρακάτω.
Αύξηση των φορολογικών συντελεστών στην φορολογία των επιχειρήσεων με διπλογραφικά βιβλία (Γ’ κατηγορίας).
Αυξάνεται από 26% σε 29% ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος των κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, καθώς και τα νομικά πρόσωπα µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που συστήθηκαν στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή και στα οποία περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους σωματεία και ιδρύματα που τηρούν απλογραφικά βιβλία.
Ειδικότερα ο συντελεστής αυξάνεται στης παρακάτω εταιρίες και νομικές οντότητες
α) Στις κεφαλαιουχικές εταιρείες (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε.) ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος από 26% αυξάνεται στο 29%.
β) Στις προσωπικές εταιρίες (Ο.Ε., Ε.Ε.), στις Κοινωνίες, στις Αστικές κερδοσκοπικές ή µη κερδοσκοπικές εταιρείες, στις συμμετοχικές ή αφανείς εφόσον ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, στους Συνεταιρισμοί και στις Κοινοπραξίες µε διπλογραφικά βιβλία, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος από 26% αυξάνεται στο 29%.
γ) Στα νομικά πρόσωπα µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που συστήθηκαν στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή και στα οποία περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους σωματεία και ιδρύματα που τηρούν απλογραφικά βιβλία, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος από 26% αυξάνεται στο 29%.
δ) Στις προσωπικές εταιρίες (Ο.Ε., Ε.Ε.), στις Κοινωνίες, στις Αστικές κερδοσκοπικές ή µη κερδοσκοπικές εταιρείες, στις συμμετοχικές ή αφανείς εφόσον ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, στους Συνεταιρισμοί και στις Κοινοπραξίες µε απλογραφικά βιβλία, παραμένει η ίδια κλίμακα φορολογίας εισοδήματος:

ε) Στους αγροτικούς συνεταιρισμούς και τις ομάδες παραγωγών ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος παραμένει στο 13%.
Προσοχή : Οι αλλαγές αυτές ισχύουν για τα κέρδη που προκύπτουν στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά.
Συνολική φορολογική επιβάρυνση των νομικών προσώπων και των νομικών οντοτήτων.
Παρατηρούμε αύξηση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης κατά 2,70% στα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία και ειδικότερα στις Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε., Ο.Ε., Ε.Ε., Κοινωνίες, Κοινοπραξίες, Αστικές εταιρείες κ.λπ. νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες.
Προσοχή : Επισημαίνεται ότι, πέραν του φόρου εισοδήματος έχουμε και την επιβολή τέλους επιτηδεύματος το οποίο ουσιαστικά είναι επιπλέον φόρος εισοδήματος όπως σαφώς προκύπτει και από την αιτιολογική έκθεση για το άρθρο 31 του Ν. 3986/2011 η οποία αναφέρει «…προτείνεται η θέσπιση ελάχιστου φόρου εισοδήματος από τη δραστηριότητα των εμπορικών επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών ούτως ώστε να ενισχυθούν τα δημόσια έσοδα». Κατά συνέπεια, η συνολική φορολογική επιβάρυνση, κατά περίπτωση, πρέπει να υπολογισθεί μετά την προσθήκη του τέλους αυτού.
Προκαταβολή φόρου εισοδήματος
Με την ψήφιση του νέου μνημονίου επήλθαν αλλαγές σε όλες τις προκαταβολές των φυσικών και νομικών προσώπων και οντοτήτων.
Να θυμίσουμε ότι όσο αφορά τις ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ η αύξηση της προκαταβολής από 80% σε 100%, ίσχυσε και για τα κέρδη του 2014, φορολογικές δηλώσεις που κατατέθηκαν το 2015.
Το ίδιο συνέβη και με τους αγρότες, αφού καταργήθηκε ο συντελεστής προκαταβολής 27,5%, που είχε ψηφιστεί από την πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, και πλήρωσαν και αυτή προκαταβολή 55% για τα εισοδήματα του 2014.
Τόσο οι νομικές οντότητες όσο και οι αγρότες πλήρωσαν τις διαφορές αυτές με συμπληρωματικά εκκαθαριστικά σημειώματα.
Αύξηση στην προκαταβολή επήλθαν όμως και για τα φυσικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες. Η αύξηση αυτή θα γίνει σε δύο δόσεις και συγκεκριμένα:
Α) Φυσικά πρόσωπα
i) 55% για τα κέρδη που προκύπτουν στο φορολογικό έτος που αρχίζει από 1.1.2014 έως και 31.12.2014,
ii) 75% για τα κέρδη που προκύπτουν στο φορολογικό έτος που αρχίζει από 1.1.2015 έως και 31.12.2015,
iii) 100% για τα κέρδη που προκύπτουν στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2016 και εφεξής.
Κατά συνέπεια για τα κέρδη των φορολογικών ετών 2015, 2016 και επομένων οι ασκούντες ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα καλούνται να καταβάλλουν αρκετά αυξημένη προκαταβολή φόρου εισοδήματος.
Β) Νομικές οντότητες με την μορφή ΟΕ, ΕΕ, αστικές εταιρίες
i) 55% για τα κέρδη που προκύπτουν στο φορολογικό έτος που αρχίζει από 1.1.2014 έως και 31.12.2014,
ii) 75% για τα κέρδη που προκύπτουν στο φορολογικό έτος που αρχίζει από 1.1.2015 έως και 31.12.2015,
iii) 100% για τα κέρδη που προκύπτουν στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2016 και εφεξής.
Κατά συνέπεια για τα κέρδη των φορολογικών ετών 2015, 2016 και επομένων τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα (Ο.Ε., Ε.Ε., κοινωνίες, αστικές εταιρείες κ.λπ.), καλούνται να καταβάλλουν αρκετά αυξημένη προκαταβολή φόρου εισοδήματος.

Να σημειώσουμε ότι για νεοϊδρυόμενα νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, κερδοσκοπικού ή µη χαρακτήρα, μειώνεται η προκαταβολή φόρου εισοδήματος που βεβαιώνεται στο 50%.

Ειδική εισφορά αλληλεγγύης φυσικών προσώπων
Εκτός από τα παραπάνω έχουμε ακόμη αλλαγές στην εισφορά αλληλεγγύης, που έχει επηρεάσει άμεσα τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, αφού γίνεται παρακράτηση με τα νέα ποσοστά από 1.7.2015. Όλοι όμως οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν επιπλέον εισφορά, αφού για μεν τους μισθωτούς και συνταξιούχους θα παρακρατηθεί η διαφορά του πρώτου εξαμήνου , για δε τους αυτοαπασχολούμενους η εισφορά θα υπολογισθεί με τα νέα ποσοστά.
Πιο συγκεκριμένα:
Παρακράτηση της έκτακτης ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης φυσικών προσώπων
α) Κατά την παρακράτηση φόρου και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης από τους εκκαθαριστές μισθοδοσίας, τα αυξημένα κλιμάκια όσον αφορά την ειδική εισφορά αλληλεγγύης, έχουν εφαρμογή από την δημοσίευση των διατάξεων του Ν. 4334/2015, δηλαδή από 16.7.2015 και μετά και όπως διευκρινίζεται µε την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1174/5.8.2015 δεν τίθεται θέμα αναδρομικής παρακράτησης ειδικής εισφοράς.
Συνεπώς, η παρακράτηση µε τους αυξημένους συντελεστές ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης διενεργείται για μισθοδοσίες που εκκαθαρίζονται από την ημερομηνία αυτή και μετά.

* Δεν περιλαμβάνεται στο εισόδημα τα εφ’ άπαξ και οι αποζημιώσεις απόλυσης κ.λπ. ** Το ποσό της έκτακτης εισφοράς περιορίζεται αναλόγως, σε κάθε περίπτωση ώστε το συνολικό καθαρό εισόδημα που προκύπτει μετά την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς να µην υπολείπεται του καθαρού εισοδήματος που απομένει μετά την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, η οποία υπολογίστηκε µε την εφαρμογή του αμέσως προηγούμενου συντελεστή.

* Δεν περιλαμβάνεται στο εισόδημα τα εφ’ άπαξ και οι αποζημιώσεις απόλυσης κ.λπ. ** Το ποσό της έκτακτης εισφοράς περιορίζεται αναλόγως, σε κάθε περίπτωση ώστε το συνολικό καθαρό εισόδημα που προκύπτει μετά την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς να µην υπολείπεται του καθαρού εισοδήματος που απομένει μετά την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, η οποία υπολογίστηκε µε την εφαρμογή του αμέσως προηγούμενου συντελεστή. *** Εφόσον οι πάσης φύσεως αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές τους είναι τουλάχιστον ίσες µε τις αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 του Ν. 3833/2010.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:
1. Το ποσό της εισφοράς εξακολουθεί να περιορίζεται έτσι ώστε το εναπομένον εισόδημα μετά την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς να µην είναι μικρότερο από το ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του αμέσως μικρότερου συντελεστή στο άνω όριο του προηγούμενου κλιμακίου. Ειδικότερα :
αα) Το καθαρό ποσό που απομένει μετά από την αφαίρεση της ειδικής εισφοράς του κλιμακίου µε συντελεστή 0,7%, δε μπορεί να είναι μικρότερο από 12.000,00 ευρώ.
ββ) Το καθαρό ποσό του κλιμακίου µε συντελεστή 1,4% δε μπορεί να είναι μικρότερο από 19.860,00 ευρώ (20.000,00 – (20.000,00*0,7%)).
γγ) Το καθαρό ποσό του κλιμακίου µε συντελεστή 2% δε μπορεί να είναι μικρότερο από 29.580,00 ευρώ (30.000,00 – (30.000,00*1,4%)).
δδ) Το καθαρό ποσό του κλιμακίου µε συντελεστή 4% δε μπορεί να είναι μικρότερο από 49.000,00 ευρώ (50.000,00 – (50.000,00*2%)).
εε) Το καθαρό ποσό του κλιμακίου µε συντελεστή 6% δε μπορεί να είναι μικρότερο από 96.000,00 ευρώ (100.000,00- (100.000,00*4%)).
στστ) Το καθαρό ποσό του κλιμακίου µε συντελεστή 8% δε μπορεί να είναι μικρότερο από 470.000,00 ευρώ (500.000,00 – (500.000,00*6%)).
2. Τα παρακρατηθέντα ποσά της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης θα δηλωθούν στις ετήσιες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2015, προκειμένου να συμψηφιστούν µε τα συνολικά οφειλόμενα ποσά της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που προέκυψαν από τα ετήσια συνολικά καθαρά τους εισοδήματα του ίδιου έτους, κατ’ εφαρμογή των νέων διατάξεων.
3. Σημειώνουμε και εδώ ότι οι μισθωτοί και συνταξιούχοι θα κληθούν με την φορολογική δήλωση να πληρώσουν την διαφορά που υπάρχει στην εισφορά αλληλεγγύης για το χρονικό διάστημα από 1.1.2015 έως και την 30.6.2015, σε περίπτωση που τους έχει παρακρατηθεί εισφορά με μικρότερο ποσοστό( κύρια οι φορολογούμενοι που έχουν εισόδημα πάνω από 30.000 ευρώ).

Φόρος πολυτελούς διαβίωσης
Να θυμίσουμε ότι αλλαγές είχαμε ακόμη και στο φόρο πολυτελούς διαβίωσης , ο οποίος προκύπτει από τα τεκμήρια που δηλώνονται στην φορολογική δήλωση.
Πιο συγκεκριμένα είχαμε αύξηση από 10% σε 13% για τα αυτοκίνητα πλέον των 2.500 κυβικών, για τα αεροσκάφη και τις κολυμβητικές δεξαμενές (πισίνες), τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές.
Επίσης είχαμε, για πρώτη φορά, φόρο πολυτελούς διαβίωσης και στα πλοία πλέον των 5 μέτρων.

* Στην δαπάνη για την επιβολή του φόρου πολυτελούς διαβίωσης δεν λαμβάνεται υπόψη η αμοιβή του πληρώματος. Εξαιρούνται τα ιστιοφόρα σκάφη και πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευαστεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπον τρεχαντήρι, βαρκαλάς, πέραμα, τσερνίκι, λίμπερτυ τα οποία προέρχονται από ελληνική ναυτική παράδοση.

Δήλωση ανείσπρακτων ενοικίων
Με την τροποποίηση που έγινε με τον Ν. 4346/2015 (ΦΕΚ Α 152/20-11-2015) «Επείγουσες ρυθμίσεις για την εφαρμογή της Συμφωνίας Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις», οι φορολογούμενοι μπορούν πλέον να μην φορολογούνται τα ανείσπρακτα ενοίκια στο φορολογικό έτος που αναφέρονται, αλλά κατά το φορολογικό έτος που αυτά εισπράττονται.
Σύμφωνα με το άρθρο 11 του νόμου 4343/2015:
«1. Στο άρθρο 39 του Ν. 4172/2013 (Α΄ 167) προστίθεται νέα παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Τα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας, τα οποία δεν έχουν εισπραχθεί από τον δικαιούχο, δεν συνυπολογίζονται στο συνολικό εισόδημά του, εφόσον έως την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, έχει εκδοθεί εις βάρος του μισθωτή διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης χρήσης μίσθιου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή έχει ασκηθεί εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων.
Τα εν λόγω εισοδήματα φορολογούνται στο έτος και κατά το ποσό που αποδεδειγμένα εισπράχθηκαν, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 8. Τα μη εισπραχθέντα εισοδήματα δηλώνονται σε ειδικό κωδικό ανείσπρακτων εισοδημάτων από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.»
2. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή για εισοδήματα που αποκτώνται από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά.».
Άρα τα ενοίκια που δεν εισπράχτηκαν από 1.1.2015 έως 31.12.2015, δεν θα δηλωθούν σαν εισόδημα του φορολογικού έτους 2015, αν ο φορολογούμενος έως την προθεσμία υποβολής της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, έχει εκδώσει σε βάρος του μισθωτή διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης χρήσης μίσθιου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή έχει ασκηθεί εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων.
Τα εισοδήματα από ενοίκια θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν «στο έτος και κατά το ποσό που αποδεδειγμένα εισπράχθηκαν, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 8.»
Όπως αναφέρεται στον νόμο «Τα μη εισπραχθέντα εισοδήματα δηλώνονται σε ειδικό κωδικό ανείσπρακτων εισοδημάτων από εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.»
Για την εφαρμογή του νόμου, στο νέο έντυπο Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (Έντυπο Ε1), που προσχέδιο του κυκλοφόρησε πρόσφατα, και πιο συγκεκριμένα στον πίνακα 4Δ2, όπου δηλώνονται τα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία, έχει προστεθεί ο κωδικός 125-126 για την αναγραφή των ανείσπρακτων ενοικίων, ώστε τα ποσά αυτά να μπορούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων να τα αναγράψουν ξεχωριστά και να μην φορολογηθούν γι’ αυτά.

Πηγές
1. Ηλεκτρονική βάση νόμων και αποφάσεων PROSVASIS AEBE (www.anazitisis.net).
2. Σημειώσεις για τις αλλαγές στην φορολογία εισοδήματος με τους νόμους 4334/2015 και 4336/2015 του Γιώργου Κορομηλά.
3. Βιβλίο «Φόροι 2016» (υπό έκδοση, εκδόσεις PROSVASIS AEBE)