Κρίσιμες αλλαγές επιφέρει ο νέος ασφαλιστικός νόμος για όσους κατέχουν εταιρείες ή μετέχουν σε Δ.Σ.

Την 1η Ιανουαρίου του 2017 σύμφωνα με τον νέο ασφαλιστικό νόμο, θα υπάρξουν κρίσιμες αλλαγές στην ασφάλιση χιλιάδων αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών με προσωπικές εταιρείες (Ο.Ε. και Ε.Ε.), μελών ΕΠΕ, διαχειριστών και μοναδικών εταίρων μονοπρόσωπων ΙΚΕ και μελών διοικητικών συμβουλίων σε Α.Ε.
Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική καθώς, τα φυσικά πρόσωπα ενδέχεται να ασφαλίζονται ως αυτοαπασχολούμενοι ή ως μισθωτοί, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις θα ισχύσει η διπλή ασφάλιση (στην περίπτωση μετοχών σε ανώνυμες εταιρείες με ποσοστό μεγαλύτερο του 3% σε περίπτωση που αμείβονται για τη συμμετοχή τους στο διοικητικό συμβούλιο.

Παρακάτω παρουσιάζεται αναλυτικά η επιρροή των νέων διατάξεων του ασφαλιστικού νόμου στα μέλη, στους διαχειριστές και στους εταίρους των νομικών προσώπων σύμφωνα με τον Ινστιτούτο Εμπορίου και υπηρεσιών της ΕΣΕΕ.

ΟΕΕ και Ε.Ε.
Για ένα φυσικό πρόσωπο-έταιρο προσωπικής εταιρείας ο οποίος δεν ασκεί άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα μέσω ατομικής επιχείρησης, οι ασφαλιστικές εισφορές προκύπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της προσωπικής ή αστικής εταιρείας. Εάν, ο εταίρος συμμετέχει σε περισσότερες εταιρείες, οι ασφαλιστικές εισφορές προκύπτουν από την εταιρεία η οποία λαμβάνει το μεγαλύτερο φορολογητέο εισόδημα. Και οι ετερόρρυθμοι εταίροι των προσωπικών εταιρειών υποχρεώνονται σε ασφάλιση, σύμφωνα με το άρθρο 39 του ασφαλιστικού νόμου Κατρούγκαλου (Ν.4387/201).
Το ετήσιο εισόδημα των προσώπων-μελών προσωπικών εταιρειών είναι το γινόμενο του πολλαπλασιασμού των συνολικών κερδών της εταιρείας επί του ποσοστού συμμετοχής εκάστοτε μέλους σε αυτή. Αν προκύψουν ζημιές ή μηδενικά κέρδη, τα μέλη των προσωπικών εταιρειών καταβάλλουν εισφορές σύμφωνα με τη μηνιαία ελάχιστη βάση υπολογισμού επί της οποίας υπολογίζεται το εκάστοτε προβλεπόμενο ποσοστό εισφοράς, 586 ευρώ. Οι ομόρρυθμοι εταίροι πρέπει να γνωρίζουν ότι οι ασφαλιστικές εισφορές θα υπολογίζονται επί των καθαρών κερδών του 2016 με συντελεστή 20% για την κύρια ασφάλιση και 6,9% για την υγεία, σύμφωνα με το ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ.
Μόνο εάν λαμβάνουν αμοιβή τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ανώνυμων εταιρειών που το ποσοστό συμμετοχής τους είναι κάτω από 3% έχουν τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των μισθωτών. Εάν ο συγκεκριμένος μέτοχος κάτω του 3% δεν ανήκει στο Δ.Σ. ή ανήκει στο Δ.Σ. αλλά δεν λαμβάνει αμοιβή, τότε δεν έχει ασφαλιστική υποχρέωση. Υποχρέωση καταβολής εισφοράς θα έχουν και τα μέλη ή μέτοχοι Οργανισμών, Κοινοπραξιών ή κάθε μορφής Εταιρειών, πλην των Α.Ε. και των ΙΚΕ, που ο σκοπός τους συνιστά δραστηριότητα, για την οποία τα ασκούντα σε αυτή πρόσωπα υπάγονται ως τώρα στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα μέλη του Δ.Σ. των Α.Ε. με αντικείμενο επιχειρήσεως επαγγελματική, βιοτεχνική ή εμπορική δραστηριότητα σε όλη την Επικράτεια, εφόσον αυτά είναι μέτοχοι κατά ποσοστό 3% και άνω.
Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Κλωστοϋφαντουργίας, με επιστολή του προς τον υπουργό Εργασίας Γιώργο Κατρούγκαλο, ζητάει να εξαιρεθούν τα μέλη των Δ.Σ. από την υποχρέωση ασφάλισης, είτε είναι μέτοχοι πάνω από 3% είτε όχι και χαρακτηρίζουν απαράδεκτο και αντιαναπτυξιακό το μέτρο της υποχρεωτικής ασφάλισης των μελών των διοικητικών συμβουλίων των εταιρειών, σε ασφαλιστικά ταμεία.
Επιπρόσθετα εισφορά θα πρέπει να καταβάλουν ξεχωριστά οι διαχειριστές Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας που ορίστηκαν με το καταστατικό ή με απόφαση των εταίρων και ξεχωριστά ο μοναδικός εταίρος Μον. Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής εταιρείας. Στις ΙΚΕ πληρώνει εισφορά μόνο ο διαχειριστής και σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι από έναν εταίρο. Άρα λοιπόν, στις ΙΚΕ μπορεί ο εταίρος να μην πληρώνει εισφορές, αν βάλει στο μετοχικό κεφάλαιο και κάποιο άλλο συγγενικό του πρόσωπο.

Εταίροι ΕΠΕ ή ΙΚΕ
Οι ασφαλιστικές εισφορές των εταίρων ΕΠΕ ή ΙΚΕ δεν προκύπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα αυτών των εταιρειών. Όμως στην περίπτωση που οι εταίροι αμείβονται από τη εταιρεία και παράλληλα ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα, οι ασφαλιστικές τους εισφορές θα προκύπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής τους αυτής δραστηριότητας. Αν δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και επιπλέον οι αμοιβές που λαμβάνουν από την ΕΠΕ ή την ΙΚΕ θεωρούνται ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, τότε οι ασφαλιστικές εισφορές θα προκύπτουν από το εισόδημά τους από μισθωτές υπηρεσίες.
Μέλη Δ.Σ. σε Α.Ε. και διαχειριστές ΕΠΕ ή ΙΚΕ
Οι ασφαλιστικές εισφορές μελών Δ.Σ. Α.Ε. που δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν συμμετέχουν στο κεφάλαιο των συγκεκριμένων εταιρειών και επιπλέον οι αμοιβές που λαμβάνουν -λόγω της ιδιότητάς τους αυτής- θεωρούνται ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, τότε οι ασφαλιστές εισφορές θα προκύπτουν από το εισόδημά τους από μισθωτές υπηρεσίες και θα δηλωθούν από τα φυσικά πρόσωπα στη δήλωση φορολογίας εισοδήματός τους (Ε1). Στην περίπτωση που τα παραπάνω πρόσωπα ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, τότε οι σχετικές ασφαλιστικές εισφορές θα προκύπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής τους επιχείρησης, ενώ αν τα πρόσωπα αυτά δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, τότε οι ασφαλιστικές τους εισφορές θα προκύπτουν από το εισόδημά τους από μισθωτή εργασία. Στην περίπτωση που μέλος Δ.Σ. Α.Ε. έχει εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες στην Α.Ε. και ταυτόχρονα έχει ανεξάρτητη επιχειρηματική δραστηριότητα (π.χ. ατομική επιχείρηση) και πληρώνει εισφορές στον ΟΑΕΕ, τότε συνεχίζεται το ισχύον μέχρι σήμερα καθεστώς.

Όλες οι αμοιβές που δίνονται σε διευθυντές ή μέλη του Δ.Σ. εταιρείας ή κάθε άλλου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας εξαιτίας της παροχής υπηρεσιών από τα πρόσωπα αυτά προς το νομικό πρόσωπο ή τη νομική οντότητα, θεωρούνται εισόδημα από μισθωτή εργασία. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται και αμοιβές που προβλέπονται τόσο από το καταστατικό ή τις εγκρίνει εκ των υστέρων η γενική συνέλευση των μετόχων, όσο και αμοιβές που προκύπτουν από παραστάσεις – συμμετοχές σε συνεδριάσεις του Δ.Σ. Επίσης στην περίπτωση που μέτοχος είναι και μέλος του Δ.Σ. και αμείβεται για τις παρεχόμενες υπηρεσίες του προς την εταιρεία, οι αμοιβές αυτές θεωρούνται εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Αντίθετα (για το φορολογικό έτος 2015), οι αμοιβές που καταβάλλονται με οποιαδήποτε μορφή στα μέλη Δ.Σ., διαχειριστές κ.λπ. από τα κέρδη του νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας αποτελούν μέρισμα και κατά την καταβολή διενεργείται παρακράτηση φόρου 10%.