Η τεχνική της “καθαρής θέσης” θα υποδεικνύει διαφορές σε περιουσιακά στοιχεία και δηλωθέντα εισοδήματα.

Μια από τις τεχνικές οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο των φορολογουμένων είναι αυτή που αφορά την καθαρή ετήσια αύξηση της περιουσίας τους ή αλλιώς της καθαρής θέσης τους σε σύγκριση με τα ετήσια εισοδήματα που δηλώνουν. Ως “καθαρή θέση” εννοούμε την διαφορά μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων (ενεργητικό) σε σύγκριση με τις υποχρεώσεις που αφορούν οφειλές σε δάνεια κ.λ.π.(παθητικό).
Για να γίνει χρήση της συγκεκριμένης τεχνικής χρησιμοποιείται ένας πίνακας ο οποίος αναγράφει αναλυτικά τι ανήκει στον φορολογούμενο στο ενεργητικό του, όπως ακίνητα ,οχήματα, σκάφη, έπιπλα, συσκευές, αντικείμενα άνω των 5.000€ ,κοσμήματα, μετρητά, μετοχές, και καταθέσεις. Επίσης αναγράφει αναλυτικά και το παθητικό που αφορά όλα τα δάνεια , είτε επαγγελματικά είτε προσωπικά, οφειλές προς πιστωτές , γραμμάτια ,πληρωτέοι λογαριασμοί και φόροι καθώς και αποσβέσεις επαγγελματικών περιουσιακών στοιχείων.
Στον πίνακα αυτό αναγράφονται τα χρόνια στα οποία θέλουμε να πραγματοποιήσουμε τον έλεγχο συν ένα χρόνο πριν. Η διαφορά του ενεργητικού από το παθητικό θα περιγράφει την καθαρή θέση ανά έτος. Στο τέλος κάθε έτους, από την καθαρή θέση λήξης αφαιρούμε την καθαρή θέση έναρξης και προσθέτουμε τυχόν περιουσιακά στοιχεία τα οποία μπορεί να έχουν αποκτηθεί, όπως επίσης δωρεές και κληρονομιές. Στο ποσό που θα προκύψει θα πρέπει να προσθέτουμε εκπιπτόμενες δαπάνες που δεν φορολογούνται και να αφαιρέσουμε αφορολόγητα έσοδα και έσοδα που φορολογούνται με συγκεκριμένο τρόπο.
Εφόσον πραγματοποιηθούν σωστά όλοι οι άνωθεν υπολογισμοί ,τότε το νούμερο που προκύπτει αφορά το καθαρό εισόδημα του φορολογούμενου το οποίο έρχεται και διασταυρώνεται με το δηλωθέν εισόδημά του. Θα πρέπει λοιπόν να μην έχει δηλωθεί μικρότερο εισόδημα ή τουλάχιστον να υπάρχει αιτιολογία για κέρδη από μετοχές, πώληση ακινήτων , έσοδα από τόκους κ.τ.λ. αλλιώς η διαφορά που προκύπτει φορολογείται.
Οι αρχές προκειμένου να πραγματοποιήσουν ελέγχους ζητούν από τους φορολογούμενους να υποβάλουν τους σχετικούς πίνακες με αναρτημένα τα περιουσιακά τους στοιχεία οι οποίοι θα πρέπει να συνοδεύονται από κάποιο ερωτηματολόγιο που θα αφορά στον τρόπο διαβίωσης του ιδίου αλλά και της οικογένειας του.
Συνεπώς, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο ποσό των μετρητών που δηλώνεται στα “διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία” , καθώς επίσης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πως και η απόκτηση κάποιων περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να μπορεί να αιτιολογηθεί.