Οι παγίδες που κρύβονται στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί κρύβουν κάποιες παγίδες σε ό,τι αφορά το αν θα πρέπει να εμπίπτουν σε φόρο κληρονομιάς. Δεν είναι λίγες οι φορές που ανοίχτηκαν τέτοιου είδους λογαριασμοί από τις ελεγκτικές αρχές και οι φορολογούμενοι αδυνατούσαν να δικαιολογήσουν τις καταθέσεις τους. Το αποτέλεσμα αυτού, ήταν να κληθούν να πληρώσουν φόρους δωρεάς ή κληρονομιάς αντίστοιχα.
Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί χωρίζονται σε τρεις ( 3 ) κατηγορίες, τις οποίες θα αναλύσουμε παρακάτω, προκειμένου να διαπιστώσουμε τις σημαντικές διαφορές τους.
Οι πρώτοι είναι εκείνοι που αφορούν τον νόμο 5638/1932 και η χρήση των καταθέσεων αυτών μπορεί να πραγματοποιηθεί από οποιονδήποτε συνδικαιούχο χωρίς την σύμπραξη των υπολοίπων. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του συγκεκριμένου νόμου, δίνεται η δυνατότητα σε περίπτωση αποβίωσης οποιουδήποτε εκ των δικαιούχων, οι καταθέσεις να περιέρχονται στους λοιπούς συνδικαιούχους μέχρι και την αποβίωση του τελευταίου, και όχι στους κληρονόμους του. Οι συγκεκριμένες καταθέσεις αποποιούνται κάθε τέλους και φόρου κληρονομιάς, με εξαίρεση τον τελευταίο εναπομείναν δικαιούχο , ο οποίος μετά την αποβίωση του, οι κληρονόμοι του θα κληθούν να πληρώσουν φόρο κληρονομιάς.
Στην περίπτωση που κάποιος είναι συνδικαιούχος και ταυτόχρονα κληρονόμος δεν υποχρεούται να επιβάλει φόρο κληρονομιάς παρά μόνο να τον δηλώσει. ( άρθρο 61 παρ. 10 νόμος 2961/2001 και ΠΟΛ 1274/30/11/2001. ) . Στην διενέργεια φορολογικού ελέγχου , οι ελεγκτικές αρχές διαιρούν τον λογαριασμό αναλογικά ως προς τον κάθε συνδικαιούχο και ο φορολογούμενος οφείλει να δικαιολογήσει την όποια διαφορά αναλογίας θα προκύπτει.
Η δεύτερη κατηγορία κοινών τραπεζικών λογαριασμών είναι οι λεγόμενοι αδιαίρετοι ή αλλιώς ενωμένοι λογαριασμοί του νόμου 2961/2001. ( Κώδικας Φορολογίας Κληρονομιών ). Αποτελούνται από δύο συνδικαιούχους τουλάχιστον , και για την όποια ανάληψη χρημάτων από τον λογαριασμό αυτό, απαιτείται η σύμπραξη όλων. ( άρθρο 10 νόμος 2961/2001) . Το συγκεκριμένο είδος λογαριασμών υπάγεται σε φόρο κληρονομιάς και η επιβολή των φόρων, σύμφωνα με την κίνηση του λογαριασμού, διενεργείται με γνώμονα ότι οι καταθέσεις ανήκουν κατά ίσα μέρη στους συνδικαιούχους , εκτός και αν δύναται να αποδειχθεί οτιδήποτε διαφορετικό.
Τελευταία κατηγορία είναι οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμούς που υφίσταντο σε τράπεζες της αλλοδαπής, οι οποίοι δεν καλύπτονται από τον νόμο 5638/1932. Εάν αποβιώσει οποιοσδήποτε εκ των συνδικαιούχων , οι υπόλοιποι θα κληθούν να πληρώσουν φόρο κληρονομιάς στην Ελλάδα. Οι ελεγκτικές αρχές δικαιούνται να ζητήσουν αποδεικτικά προέλευσης των καταθέσεων αυτών, ειδικά όταν θα προκύπτει αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας.
Το συμπέρασμα που προκύπτει σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, είναι ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους την δυνατότητα να ενταχθούν στην ρύθμιση της Οικειοθελούς Αποκάλυψης Εισοδημάτων του νόμου 4446/2016. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα, την απαλλαγή τους από πρόστιμα τα οποία θα τους επιβληθούν σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να δικαιολογήσουν τις καταθέσεις τους. Εκτός αυτού, πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη και την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών μεταξύ των κρατών, μέσω της οποίας οι ελεγκτικές αρχές θα έχουν στην διάθεσή τους όλους τους τραπεζικούς λογαριασμούς των φορολογουμένων στο εξωτερικό.