Τι πρέπει να γνωρίζετε για τους ελέγχους αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας

Τις δηλώσεις των φορολογουμένων «ξεσκονίζουν» οι ελεγκτικές αρχές της εφορίας προκειμένου να εντοπίσουν αδικαιολόγητες αυξήσεις περιουσίας που θα πρέπει να φορολογηθούν. Οι έλεγχοι ξεκινούν από τη χρήση 2012 καθώς στόχος είναι να προλάβουν τις παραγραφές των υποθέσεων λόγω παρέλευσης της πενταετίας.

Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως οι τραπεζικοί λογαριασμοί φορολογουμένων που φουσκώνουν αδικαιολόγητα πολύ. Όσοι εντοπίζονται καλούνται να δώσουν εξηγήσεις στην ΑΑΔΕ για τα ποσά αυτά και σε περίπτωση που εντοπιστεί η πηγή του εισοδήματος φορολογείται ανάλογα.

Ποιες χρονιες αφορουν οι ελεγχοι

Όπως αναφέραμε στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται οι χρήσεις από το 2012 και έπειτα, αφού πρόσφατα το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι φορολογικές υποθέσεις από τη χρήση 2011 και πριν παραγράφονται λόγω παρέλευσης της πενταετίας που ορίζει ο νόμος.

Υπάρχουν όμως δύο εξαιρέσεις: Το χρονικό όριο ελέγχου αυξάνεται από τα 5 στα 10 έτη αν προκύψουν «συμπληρωματικά στοιχεία» όπως για παράδειγμα στοιχεία κινήσεων τραπεζικών καταθέσεων από ξένες (αλλά όχι ελληνικές) τράπεζες. Ακόμη, αυξάνεται στα 15 έτη αν δεν έχει υποβληθεί δήλωση φορολογίας εισοδήματος για κάποια χρονιά.

Προσοχη στο «νεο χρημα»

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στο λεγόμενο «νέο χρήμα» στους τραπεζικούς λογαριασμούς. Δηλαδή στις καταθέσεις ποσών από μετρητά που θα πρέπει να δικαιολογηθούν από κάποια συναλλαγή ή κίνηση όπως για παράδειγμα προηγούμενη ανάληψη μετρητών από λογαριασμό, ή πώληση κάποιου περιουσιακού στοιχείου με το αντάλλαγμα να εισπράχθηκε σε μετρητά.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι η αιτιολόγηση πως τα ποσά αυτά προέρχονται από εισοδήματα προηγούμενων ετών που συγκεντρώθηκαν ως διαθέσιμο κεφάλαιο και κατατέθηκαν στην τράπεζα κάποια στιγμή όλα μαζί, δεν πείθει την φορολογική Αρχή.

Οι ελεγχοι και οι διαφορες παραμετροι

Οι έλεγχοι είναι πολύπλοκοι και οι παράμετροι που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι πολλοί. Για αυτό τον λόγο η ΑΑΔΕ έχει κατά καιρούς εκδώσει εγκυκλίους για το πως θα πρέπει να ελέγχονται οι συγκεκριμένες υποθέσεις.

Μεταξύ άλλων έχουν διευκρινιστεί τα εξής:

– Δεν υφίσταται προσαύξηση περιουσίας, στην περίπτωση κατά την οποία είναι εμφανής η πηγή προέλευσης του χρηματικού ποσού (π.χ. εισόδημα από κεφάλαιο, εισόδημα από κινητές αξίες, πώληση περιουσιακών στοιχείων, δάνειο, κ.τλ.), ακόμα και αν το ποσό αυτό δεν συμπεριελήφθη στις σχετικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, ενώ υπήρχε σχετική υποχρέωση. Στις περιπτώσεις αυτές, εφόσον οι εν λόγω πιστώσεις συνεπάγονται φορολογική υποχρέωση στον φόρο εισοδήματος, ο καταλογισμός του φόρου θα γίνεται ανάλογα με το είδος του εισοδήματος.

– Πίστωση, η οποία αποδεδειγμένα προέρχεται από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα, φορολογείται ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα και υπόκειται σε λοιπές φορολογίες (π.χ. ΦΠΑ), εφόσον δεν έχει ήδη φορολογηθεί.

– Στην περίπτωση που ο ελεγχόμενος συμμετέχει σε οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο (ΟΕ, ΕΕ, ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ) και το ποσό που πιστώνεται σε λογαριασμό του αποδεικνύεται ότι αφορά συναλλαγές ή εισόδημα ή περιουσία του νομικού προσώπου δεν συνιστά προσαύξηση περιουσίας, καθώς είναι γνωστής προέλευσης. Στην περίπτωση αυτή το ποσό δύναται να συνιστά δάνειο ή ταμειακή διευκόλυνση, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης, κατά την κρίση του ελέγχου.

– Σε περίπτωση που δεν προσκομίζονται στοιχεία για επένδυση ή κίνηση λογαριασμού ημεδαπής ή αλλοδαπής, λόγω αντικειμενικής αδυναμίας προσκόμισης των σχετικών δικαιολογητικών (για παράδειγμα, διότι έχει παρέλθει ο χρόνος που η τράπεζα ή άλλο ίδρυμα έχει υποχρέωση διαφύλαξης των σχετικών αρχείων), γίνονται δεκτοί οι ισχυρισμοί του ελεγχόμενου, εκτός αν η φορολογική αρχή αιτιολογημένα απορρίψει αυτούς στη βάση άλλων στοιχείων που διαθέτει.

– Το υπερβάλλον τίμημα από μεταβίβαση ακινήτου το οποίο διαπιστώνεται ως τέτοιο από τον έλεγχο και δηλώνεται από τον πωλητή με συμπληρωματικό συμβόλαιο δεν αποτελεί προσαύξηση περιουσίας, δεδομένου ότι με την υποβολή του συμπληρωματικού συμβολαίου είναι γνωστή η πηγή προέλευσης και το υπερβάλλον τίμημα είτε έχει φορολογηθεί ή νομίμως απαλλαγεί. Τα παραπάνω ισχύουν ακόμη και αν δεν συνταχθεί συμπληρωματικό συμβόλαιο, εφόσον από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο έλεγχος αποδεικνύεται ότι τα σχετικά ποσά αποτελούν μη δηλωθέν τίμημα μεταβίβασης ακινήτου (όπως, ενδεικτικά, η ταυτόχρονη ή σχεδόν ταυτόχρονη με το συμβόλαιο μεταβίβαση κατάθεσης χρημάτων σε λογαριασμό του πωλητή από τον αγοραστή ή η ύπαρξη επιταγών).

– Αν τα εισοδήματα προέρχονται από μια επένδυση που έλαβε χώρα σε χρόνο εκτός των φορολογικών ετών που ελέγχονται ή το εισερχόμενο έμβασμα αλλοδαπής προέρχεται από καταθέσεις/ εισοδήματα προγενέστερων ετών, οι σχετικές πιστώσεις θεωρούνται δικαιολογημένες για το ελεγχόμενο διάστημα, ενώ δεν θεμελιώνουν επέκταση του φορολογικού ελέγχου στα προγενέστερα αυτά έτη.

Προσοχη στους ελεγχους

Αξίζει να σημειώσουμε πως ο έλεγχος της εφορίας δεν γίνεται «αυτόματα». Αντίθετά όπως διευκρινίζεται σε εγκύκλιο της ΑΑΔΕ «ο φορολογούμενος οφείλει κατ’ αρχήν, να ανταποκριθεί στην κλήση της ελεγκτικής αρχής να της χορηγήσει τα αναγκαία και εύλογα, ενόψει των συνθηκών, στοιχεία διευκρίνισης και επαρκούς δικαιολόγησης της περιουσιακής του κατάστασης»

«Η άρνηση ή η παράλειψη του φορολογούμενου να παράσχει τις παραπάνω πληροφορίες ή η αδυναμία του να τεκμηριώσει επαρκώς τους ισχυρισμούς προς δικαιολόγηση των επίμαχων ποσών λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση από τη φορολογική αρχή των αποδείξεων σε βάρος του», σημειώνεται ακόμη.

Η Business Management AE, με πολύχρονη εμπειρία στον χώρο των φοροτεχνικών, λογιστικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών μπορεί να σας βοηθήσει στην διαδικασία οποιοδήποτε ελέγχου από τις φορολογικές Αρχές.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να δούμε πώς ακριβώς μπορούμε να σας βοηθήσουμε.

Επίσης μπορείτε να μας γνωρίσετε καλύτερα και να δείτε τις υπηρεσίες που παρέχουμε με μια επίσκεψη στην ιστοσελίδα μας ή να διαβάσετε και άλλα χρήσιμα άρθρα στο blog μας.