Δέουσα Επιμέλεια Λογιστών: Υποχρεώσεις & Τι Σημαίνει

Η δέουσα επιμέλεια λογιστών αποτελεί μια από τις βασικές υποχρεώσεις για κάθε επαγγελματία που παρέχει λογιστικές και φοροτεχνικές υπηρεσίες. Αν και ο όρος ακούγεται αρκετά τεχνικός, στην πράξη αφορά μια σειρά από ενέργειες που βοηθούν στην επαλήθευση της ταυτότητας και της δραστηριότητας ενός πελάτη, καθώς και στην πρόληψη παράνομων ενεργειών, όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Τα τελευταία χρόνια, οι υποχρεώσεις αυτές έχουν ενισχυθεί σημαντικά, καθώς η ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διαφάνεια και στην καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος.

Στο άρθρο αυτό θα δούμε τι σημαίνει η δέουσα επιμέλεια, ποιος είναι ο ρόλος του λογιστή και ποιες διαδικασίες απαιτούνται στην καθημερινή επαγγελματική πρακτική.

Τι Είναι η Δέουσα Επιμέλεια;

Η δέουσα επιμέλεια (Due Diligence) είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας επαγγελματίας συλλέγει, ελέγχει και αξιολογεί πληροφορίες σχετικά με έναν πελάτη ή μια επιχειρηματική σχέση.

Με απλά λόγια, η δέουσα επιμέλεια βοηθά τον λογιστή να γνωρίζει:

• Ποιος είναι ο πελάτης του.
• Ποια δραστηριότητα ασκεί.
• Ποιοι είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι μιας εταιρείας.
• Εάν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου που απαιτούν επιπλέον έλεγχο.

Η διαδικασία αυτή αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Δέουσα Επιμέλεια Λογιστών: Τι Προβλέπει ο Νόμος;

Η δέουσα επιμέλεια λογιστών δεν αποτελεί απλώς καλή επαγγελματική πρακτική. Πρόκειται για υποχρέωση που προβλέπεται από τον Ν.4557/2018, ο οποίος αφορά την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο, οι λογιστές και φοροτεχνικοί συγκαταλέγονται στα λεγόμενα «υπόχρεα πρόσωπα», γεγονός που σημαίνει ότι οφείλουν να εφαρμόζουν συγκεκριμένα μέτρα ελέγχου και ταυτοποίησης των πελατών τους.

Μπορείτε να δείτε περισσότερες πληροφορίες για το ισχύον θεσμικό πλαίσιο στον επίσημο νόμο μέσω του Εθνικού Τυπογραφείου.

Γιατί Ζητά Ο Λογιστής Τόσα Στοιχεία;

Πολλοί επιχειρηματίες αναρωτιούνται γιατί ένας λογιστής ζητά:

• Ταυτότητα ή διαβατήριο
• ΑΦΜ
• Καταστατικό εταιρείας
• Στοιχεία διαχειριστών
• Έγγραφα εκπροσώπησης
• Στοιχεία πραγματικών δικαιούχων

Η απάντηση είναι απλή: ο λογιστής οφείλει να αποδείξει ότι γνωρίζει ποιον εξυπηρετεί και ότι έχει πραγματοποιήσει τους απαραίτητους ελέγχους πριν αναλάβει μια συνεργασία.

Η συλλογή αυτών των πληροφοριών δεν γίνεται από περιέργεια ούτε για γραφειοκρατικούς λόγους. Αποτελεί μέρος των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη δέουσα επιμέλεια.

Ποιες Είναι οι Βασικές Υποχρεώσεις του Λογιστή;

Η δέουσα επιμέλεια λογιστή περιλαμβάνει μια σειρά από ενέργειες που ξεκινούν πριν από τη συνεργασία και συνεχίζονται καθ’ όλη τη διάρκειά της.

Ταυτοποίηση Πελάτη

Ο λογιστής πρέπει να επιβεβαιώνει την ταυτότητα του πελάτη του και να διατηρεί τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.

Εντοπισμός Πραγματικού Δικαιούχου

Στις εταιρείες δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς τον νόμιμο εκπρόσωπο.

Απαιτείται να εντοπιστούν και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν πραγματικό έλεγχο ή απολαμβάνουν τα οικονομικά οφέλη της εταιρείας.

Κατανόηση της Επιχειρηματικής Σχέσης

Ο λογιστής οφείλει να κατανοήσει:

• Τη φύση της δραστηριότητας.
• Την προέλευση των κεφαλαίων.
• Τον αναμενόμενο όγκο συναλλαγών.
• Τον σκοπό της συνεργασίας.

Συνεχής Παρακολούθηση

Η δέουσα επιμέλεια δεν ολοκληρώνεται κατά την έναρξη της συνεργασίας.

Τα στοιχεία πρέπει να επικαιροποιούνται όταν υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στην εταιρεία ή στη δραστηριότητά της.

Απλουστευμένη Δέουσα Επιμέλεια

Η απλουστευμένη δέουσα επιμέλεια εφαρμόζεται όταν ο κίνδυνος που σχετίζεται με τον πελάτη ή τη συναλλαγή θεωρείται χαμηλός.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα υπόχρεα πρόσωπα μπορούν να εφαρμόσουν ηπιότερα μέτρα ελέγχου, χωρίς όμως να παραλείπουν τη βασική διαδικασία ταυτοποίησης και αξιολόγησης.

Παραδείγματα περιπτώσεων χαμηλού κινδύνου μπορεί να είναι:

• Διαφανείς επιχειρηματικές δομές.
• Πελάτες με ξεκάθαρη οικονομική δραστηριότητα.
• Συναλλαγές περιορισμένου κινδύνου.

Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο λογιστής οφείλει να τεκμηριώνει γιατί επέλεξε να εφαρμόσει απλουστευμένα μέτρα.

Αυξημένη Δέουσα Επιμέλεια

Η αυξημένη δέουσα επιμέλεια εφαρμόζεται όταν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου ή όταν η φύση της επιχειρηματικής σχέσης απαιτεί μεγαλύτερο έλεγχο.

Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πολύπλοκες εταιρικές δομές.
• Διασυνοριακές συναλλαγές.
• Επιχειρήσεις σε χώρες υψηλού κινδύνου.
• Συναλλαγές ασυνήθιστα υψηλής αξίας.
• Περιπτώσεις όπου η προέλευση των κεφαλαίων δεν είναι απολύτως σαφής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτούνται πρόσθετα στοιχεία, μεγαλύτερη τεκμηρίωση και συχνότερη παρακολούθηση της επιχειρηματικής σχέσης.

Δέουσα Επιμέλεια και Επιχειρηματική Προστασία

Πολλοί αντιμετωπίζουν τη δέουσα επιμέλεια ως μία ακόμη γραφειοκρατική υποχρέωση. Στην πραγματικότητα, λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας για όλες τις πλευρές.

Μέσω της σωστής αξιολόγησης:

• Μειώνεται ο κίνδυνος εμπλοκής σε παράνομες δραστηριότητες.
• Ενισχύεται η διαφάνεια των συναλλαγών.
• Περιορίζονται πιθανοί νομικοί και φορολογικοί κίνδυνοι.
• Προστατεύεται η φήμη της επιχείρησης.

Για τον λόγο αυτό, η δέουσα επιμέλεια αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης επιχειρηματικής λειτουργίας.

Ο Σύγχρονος Ρόλος του Λογιστή

Ο ρόλος του λογιστή έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Σήμερα, ο λογιστής δεν περιορίζεται μόνο στην τήρηση βιβλίων και στην υποβολή φορολογικών δηλώσεων. Συμμετέχει ενεργά στην οργάνωση, τη συμμόρφωση και τη στρατηγική ανάπτυξη μιας επιχείρησης.

Γι’ αυτό και υπηρεσίες όπως οι Ελεγκτικές Υπηρεσίες Επιχειρήσεων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για επιχειρήσεις που θέλουν να διασφαλίσουν την ορθή λειτουργία τους και τη συμμόρφωσή τους με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Παράλληλα, η συμβουλευτική προσέγγιση βοηθά τις επιχειρήσεις να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις και να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τους κινδύνους. Για τον λόγο αυτό, πολλές επιχειρήσεις αξιοποιούν εξειδικευμένες Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Επιχειρήσεων προκειμένου να οργανώσουν σωστά τη λειτουργία τους.

Πώς Συνδέεται η Δέουσα Επιμέλεια με την Επιλογή Νομικής Μορφής;

Η σωστή εταιρική δομή επηρεάζει άμεσα τη διαφάνεια, τις υποχρεώσεις και τον τρόπο ελέγχου μιας επιχείρησης.

Για τον λόγο αυτό, κατά την εφαρμογή μέτρων δέουσας επιμέλειας, εξετάζεται και η νομική μορφή της επιχείρησης, οι μέτοχοι, οι διαχειριστές και οι πραγματικοί δικαιούχοι.

Αν σχεδιάζετε την ίδρυση ή αναδιοργάνωση μιας επιχείρησης, αξίζει να διαβάσετε και το άρθρο μας σχετικά με τη Νομική Μορφή Επιχείρησης: Ατομική, ΟΕ, ΕΕ, ΙΚΕ ή ΑΕ;.

Χρειάζεστε Υποστήριξη για Θέματα Συμμόρφωσης και Εταιρικής Οργάνωσης;

Η εφαρμογή των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας απαιτεί σωστή οργάνωση, εμπειρία και συνεχή παρακολούθηση των εξελίξεων της νομοθεσίας.

Η ομάδα της Business Management S.A. υποστηρίζει επιχειρήσεις σε θέματα λογιστικής, φορολογικής συμμόρφωσης, ελέγχου και επιχειρηματικής οργάνωσης, βοηθώντας τες να λειτουργούν με ασφάλεια, διαφάνεια και στρατηγική προοπτική.