Τεχνικός Ασφαλείας: Τι Αλλάζει Με Το Ψηφιακό Βιβλίο Υποδείξεων

Η επίσκεψη του τεχνικού ασφαλείας δεν τελειώνει με έναν έλεγχο στον χώρο και μια προφορική συζήτηση με τον εργοδότη. Οι παρατηρήσεις του πρέπει να καταγράφονται, ώστε η επιχείρηση να γνωρίζει ποια μέτρα χρειάζεται να πάρει. Πλέον, αυτή η καταγραφή περνά σε ψηφιακό περιβάλλον, μαζί με τη δήλωση του εργοδότη ότι διάβασε τις υποδείξεις.

Από τις 29 Σεπτεμβρίου 2026 λειτουργεί η νέα ηλεκτρονική υπηρεσία της Επιθεώρησης Εργασίας για το βιβλίο υποδείξεων τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας. Τι σημαίνει, όμως, αυτό στην καθημερινότητα μιας επιχείρησης και ποιους αφορά;

Τι είναι ο τεχνικός ασφαλείας και πότε χρειάζεται

Ο τεχνικός ασφαλείας συμβουλεύει τον εργοδότη για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Η παρουσία του συνδέεται με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους της δουλειάς τους.

Κατά γενικό κανόνα, μια επιχείρηση που απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο οφείλει να χρησιμοποιεί υπηρεσίες τεχνικού ασφαλείας. Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο εργοστάσια, εργοτάξια ή μεγάλες εταιρείες. Αφορά και μικρές επιχειρήσεις με προσωπικό, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή.

Επομένως, τεχνικός ασφαλείας σε ατομική επιχείρηση απαιτείται όταν αυτή απασχολεί εργαζομένους. Αν ο επιχειρηματίας εργάζεται μόνος του, χωρίς προσωπικό, η συγκεκριμένη υποχρέωση δεν προκύπτει απλώς επειδή έχει κάνει έναρξη δραστηριότητας.

Ποια είναι τα καθήκοντά του

Η υγεία και ασφάλεια στην εργασία περιλαμβάνει πρακτικά ζητήματα που συχνά περνούν απαρατήρητα: έναν διάδρομο που παραμένει κλεισμένος, εξοπλισμό που χρειάζεται συντήρηση ή εργαζομένους που δεν έχουν ενημερωθεί για την ασφαλή χρήση του.

Στα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας περιλαμβάνονται η επιθεώρηση των θέσεων εργασίας, η επισήμανση παραλείψεων και η πρόταση κατάλληλων μέτρων. Εξετάζει ζητήματα εξοπλισμού, μέσων ατομικής προστασίας και οργάνωσης της εργασίας, συμβάλλει στην ενημέρωση των εργαζομένων και διερευνά τα αίτια εργατικών ατυχημάτων.

Ο ρόλος του είναι συμβουλευτικός. Η ανάθεση καθηκόντων δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την ευθύνη να εξασφαλίζει ασφαλείς συνθήκες και να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προστασίας.

Τι αλλάζει με το ψηφιακό βιβλίο υποδείξεων

Το βιβλίο τεχνικού ασφαλείας αποτελεί το αρχείο των γραπτών συμβουλών και παρατηρήσεων προς τον εργοδότη. Με τη νέα υπηρεσία, οι υποδείξεις καταχωρούνται ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση έναρξης της ηλεκτρονικής υπηρεσίας, το ψηφιακό βιβλίο επιτρέπει την καταγραφή των υποδείξεων και την παρακολούθηση της λήψης γνώσης από τον εργοδότη. Οι επιθεωρητές μπορούν να βλέπουν το σχετικό ιστορικό.

Η διαδικασία προβλέπεται στην υπουργική απόφαση 25548/25.09.2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5833/28.09.2026. Κάθε καταχώριση συνδέεται με την εγκατάσταση ή το πλοίο που αφορά, τον επαγγελματία που την υποβάλλει και την ημερομηνία επίσκεψής του. Οι υποδείξεις του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας εμφανίζονται διακριτά.

Για την επιχείρηση, αυτό σημαίνει ότι η ενημέρωση του βιβλίου και η ανάγνωση των παρατηρήσεων χρειάζονται σταθερή παρακολούθηση. Η ύπαρξη μιας συνεργασίας με τεχνικό ασφαλείας δεν αρκεί από μόνη της για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Πώς γίνεται η καταχώριση και η λήψη γνώσης

Ο τεχνικός ασφαλείας ή ο ιατρός εργασίας επιλέγει την επιχείρηση για την οποία έχει ενεργή ανάθεση, καταχωρεί την ημερομηνία επίσκεψης και συμπληρώνει το κείμενο της υπόδειξης. Αν δεν υπάρχουν υποδείξεις, το αναφέρει στο σχετικό πεδίο.

Με την οριστική υποβολή, η εγγραφή αποκτά χρονοσήμανση και δεν μπορεί να τροποποιηθεί ή να διαγραφεί. Εάν χρειαστεί διόρθωση, δημιουργείται νέα εγγραφή διευκρίνισης ή συμπλήρωσης που παραπέμπει στην αρχική.

Ο εργοδότης ειδοποιείται μέσα στον λογαριασμό του και μέσω email. Στη συνέχεια συνδέεται, διαβάζει την υπόδειξη και υποβάλλει ηλεκτρονικά δήλωση λήψης γνώσης, η οποία είναι αμετάκλητη.

Η δήλωση αυτή τεκμηριώνει ότι ενημερώθηκε. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι διορθώθηκε το πρόβλημα. Αν, για παράδειγμα, επισημανθεί έλλειψη προστατευτικού σε μηχάνημα, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί και η ίδια η έλλειψη.

Η εξαίρεση όταν τεχνικός ασφαλείας είναι ο εργοδότης

Η νέα απόφαση εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τους εργοδότες που αναλαμβάνουν οι ίδιοι νόμιμα καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας στην επιχείρησή τους, σύμφωνα με το άρθρο 502 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου.

Η δυνατότητα αυτή αφορά επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας επικινδυνότητας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Εξετάζονται ο αριθμός εργαζομένων, τα προσόντα του εργοδότη και η απαιτούμενη επιμόρφωση.

Αυτό που συχνά αναζητείται ως «πιστοποίηση τεχνικού ασφαλείας» δεν είναι μια γενική άδεια που επιτρέπει σε οποιονδήποτε να αναλάβει καθήκοντα σε κάθε επιχείρηση. Πριν από την επιλογή σεμιναρίου, χρειάζεται έλεγχος ότι το πρόγραμμα και οι προϋποθέσεις ταιριάζουν στη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Η εξαίρεση από τη νέα ψηφιακή διαδικασία δεν καταργεί τις υποχρεώσεις προστασίας του προσωπικού.

Κατηγορίες επιχειρήσεων και υπολογισμός ωρών

Οι επιχειρήσεις κατατάσσονται σε κατηγορίες επικινδυνότητας Α΄, Β΄ και Γ΄, ανάλογα με τη δραστηριότητά τους. Η κατάταξη επηρεάζει τα απαιτούμενα προσόντα και τον χρόνο απασχόλησης του τεχνικού ασφαλείας.

Ο υπολογισμός ωρών τεχνικού ασφαλείας βασίζεται στην κατηγορία επικινδυνότητας και στον αριθμό των εργαζομένων, με εφαρμογή των νόμιμων συντελεστών και ελάχιστων ορίων. Τα γενικά ελάχιστα ετήσια όρια είναι 25 ώρες για έως 20 εργαζομένους, 50 ώρες για 21 έως 50 και 75 ώρες για περισσότερους από 50.

Τα όρια αυτά δεν αποτελούν σε όλες τις περιπτώσεις τον τελικό απαιτούμενο χρόνο. Ο υπολογισμός μπορεί να δώσει περισσότερες ώρες, ενώ πρέπει να εξετάζονται και οι εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στις οδηγίες της Επιθεώρησης Εργασίας για τον χρόνο απασχόλησης.

Αναγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας και αμοιβή

Η αναγγελία ανάθεσης καθηκόντων αποτελεί διαφορετική διαδικασία από την ενημέρωση του βιβλίου υποδείξεων. Πραγματοποιείται ηλεκτρονικά στις υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, του φορέα που πολλοί εξακολουθούν να αναφέρουν ως ΣΕΠΕ. Η επίσημη διαδικασία προβλέπει εξαίρεση από την ηλεκτρονική αναγγελία όταν καθήκοντα ασκεί ο ίδιος ο εργοδότης.

Η αμοιβή του τεχνικού ασφαλείας διαμορφώνεται ανάλογα με τις απαιτούμενες ώρες, τη δραστηριότητα, τις εγκαταστάσεις και το εύρος της συνεργασίας. Για να συγκρίνετε προσφορές, ζητήστε να αναφέρονται οι ώρες παρουσίας, οι επισκέψεις και οι υπηρεσίες που περιλαμβάνονται. Μια χαμηλή τιμή, χωρίς σαφή περιγραφή, δεν δείχνει αν καλύπτονται οι ανάγκες της επιχείρησης.

Πότε απαιτείται και ιατρός εργασίας

Ο ιατρός εργασίας έχει διαφορετικό αντικείμενο, με έμφαση στην προστασία της υγείας των εργαζομένων σε σχέση με την εργασία τους. Κατά γενικό κανόνα απαιτείται σε επιχειρήσεις με 50 και άνω εργαζομένους.

Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις έκθεσης σε συγκεκριμένους επικίνδυνους παράγοντες όπου η υποχρέωση προκύπτει και με μικρότερο προσωπικό. Όταν χρησιμοποιούνται υπηρεσίες ιατρού εργασίας, οι γραπτές υποδείξεις του καταχωρούνται επίσης στο ψηφιακό βιβλίο, σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής της απόφασης.

Τι να ελέγξει τώρα η επιχείρηση

Για να οργανώσετε τη μετάβαση, ελέγξτε ποιος ασκεί καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας, αν η ανάθεση είναι ενεργή και αν τα στοιχεία επικοινωνίας στον λογαριασμό σας είναι σωστά. Ορίστε ποιος θα παρακολουθεί τις ειδοποιήσεις και πώς θα προωθούνται οι παρατηρήσεις στον υπεύθυνο που μπορεί να τις αντιμετωπίσει.

Για παραβάσεις προβλέπονται διοικητικές και, όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, ποινικές κυρώσεις. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόστιμο τεχνικού ασφαλείας για κάθε παράλειψη. Η νέα απόφαση παραπέμπει στο ισχύον πλαίσιο κυρώσεων του Κώδικα Εργατικού Δικαίου.

Η παρακολούθηση αυτών των διαδικασιών εντάσσεται στην ευρύτερη οργάνωση των εργοδοτικών υποχρεώσεων, μαζί με τα ωράρια και την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.

Στη Business Management DAIDIS SA υποστηρίζουμε την επιχείρησή σας στα εργατικά θέματα και τη διαχείριση μισθοδοσίας, ώστε να παρακολουθείτε οργανωμένα τις υποχρεώσεις που συνδέονται με το προσωπικό σας. Η έγκαιρη συνεννόηση με τον τεχνικό ασφαλείας και τον ιατρό εργασίας βοηθά να μετατρέπονται οι παρατηρήσεις τους σε συγκεκριμένες ενέργειες προστασίας.