Απαλλαγή ΦΠΑ: Όρια, Δικαιούχοι & Διαδικασία (2026)

Η απαλλαγή απο ΦΠΑ δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις με χαμηλό τζίρο να λειτουργούν χωρίς την υποχρέωση είσπραξης και απόδοσης του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας.

Συνοπτικά

• Η απαλλαγή ΦΠΑ είναι προαιρετική και αφορά επιχειρήσεις με ελληνικό τζίρο έως 10.000€.
• Οι ενταγμένες επιχειρήσεις δεν χρεώνουν ΦΠΑ, αλλά ούτε εκπίπτουν τον ΦΠΑ των εξόδων τους.
• Όταν η επιχείρηση υπερβεί το όριο των 10.000€, περνά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και πρέπει άμεσα να γίναι ψηφιακή Υποβολή Δήλωσης Μεταβολής.
• Για απαλλαγή σε άλλα κράτη της ΕΕ, απαιτείται ένταξη στο διασυνοριακό καθεστώς.
• Στα τιμολόγια χωρίς ΦΠΑ επιλέγεται ο σωστός κωδικός Αιτίας Απαλλαγής και αναγράφεται η σχετική ένδειξη.

Απαλλαγή ΦΠΑ Μικρών Επιχειρήσεων

Το καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων απευθύνεται σε οντότητες με περιορισμένο κύκλο εργασιών, προσφέροντας απαλλαγή από την υποχρέωση είσπραξης και απόδοσης του φόρου. Είναι προαιρετικό και στοχεύει στη διευκόλυνση των επαγγελματιών με χαμηλό τζίρο.

Δικαίωμα ένταξης έχουν όλες οι νομικές μορφές (π.χ. Ο.Ε., Ε.Ε., Ι.Κ.Ε., Ε.Π.Ε. κ.λπ.), αρκεί ο ετήσιος τζίρος τους να μην ξεπερνά το όριο των 10.000 ευρώ με τόπο φορολόγησης την Ελλάδα, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο έτος.

Το Ειδικό Καθεστώς Απαλλασσομένων Μικρών Επιχειρήσεων Στην Ελλάδα

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο σχετικά με την υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ επιτρέπει στα κράτη μέλη να ορίζουν εθνικό όριο απαλλαγής από 10.000€ (που ισχύει σήμερα στην Ελλάδα) έως και 85.000€ ετήσιου τζίρου.

Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 44 του Κώδικα ΦΠΑ, που αντικατέστησε το παλαιό άρθρο 39, προβλέπει επίσης ότι οι επιχειρήσεις που δεν χρεώνουν ΦΠΑ στους πελάτες τους, δεν μπορούν να πάρουν πίσω τον ΦΠΑ που πληρώνουν οι ίδιες για τις αγορές και τα έξοδά τους.

Εάν Τα Ακαθάριστα Έσοδα Της Επιχείρησης Ξεπεράσουν Το Όριο Των 10.000€ / Έτος

Σε περίπτωση που τα έσοδα μιας επιχείρησης που έχει απαλλαγή ΦΠΑ υπερβούν το θεσμοθετημένο όριο, η μετάβαση στο κανονικό καθεστώς πρέπει να γίνει αμέσως.

Η επιχείρηση οφείλει να υποβάλει ψηφιακά στο μητρώο, μέσω της πύλης myAADE, Δήλωση Μεταβολής εντός 30 ημερών από την υπέρβαση, ώστε να αρχίσει η κανονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ.

Σε Περίπτωση Σύστασης Νέας Επιχείρησης, Δικαιούμαι Απαλλαγή ΦΠΑ;

Κατά την έναρξη επιχείρησης, μπορείτε να επιλέξετε την ένταξη στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ απευθείας μέσω της δήλωσης έναρξης εργασιών.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το νέο άρθρο 44, αν πραγματοποιήσετε έναρξη μέσα στη χρονιά, το όριο πλέον παραμένει στις 10.000€ μέχρι το τέλος του έτους.

Για παράδειγμα, αν ξεκινήσετε την 1η Ιουλίου, μπορείτε να παραμείνετε στο καθεστώς απαλλαγής μέχρι το τέλος του έτους, εφόσον ο κύκλος εργασιών σας δεν ξεπεράσει συνολικά τις 10.000€.

Αν το όριο τηρηθεί, η απαλλαγή μπορεί να συνεχιστεί και το επόμενο έτος.

Διαδικασία Ένταξης Στο Ειδικό Καθεστώς Απαλλαγής ΦΠΑ Μικρών Επιχειρήσεων (2026)

Για την απαλλαγή ΦΠΑ, οι υφιστάμενες επιχειρήσεις εισέρχονται στο myAADE με κωδικούς Taxisnet και υποβάλλουν μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά Μου» την ειδική αίτηση ένταξης μαζί με τη δήλωση μεταβολής Δ211, χωρίς ημερομηνία μετάταξης.

Μετά τον έλεγχο, η ΑΑΔΕ συμπληρώνει την ημερομηνία έγκρισης στη Δ211 και τη διαβιβάζει στο Μητρώο για την καταχώριση της μετάταξης.

Πλέον, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε μέσα στο έτος και η μετάταξη ισχύει από την ημερομηνία έγκρισής της, όχι αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου όπως ίσχυε παλαιότερα.

Αν μια υφιστάμενη επιχείρηση μεταβεί στην απαλλαγή, πρέπει μέσα σε δύο μήνες να δηλώσει τα εμπορεύσιμα αποθέματα και τυχόν πάγιο εξοπλισμό για τον οποίο δεν έχει ολοκληρωθεί ο διακανονισμός ΦΠΑ.

Στη συνέχεια, η επιχείρηση, συνήθως μέσω του λογιστή της, υπολογίζει αν πρέπει να επιστρέψει μέρος του ΦΠΑ που είχε προηγουμένως εκπέσει.

Πώς Υπολογίζεται Ο Τζίρος Εκτός Ελλάδας Για Την Απαλλαγή ΦΠΑ;

Από τις αρχές του 2026, εφαρμόζονται οι αποφάσεις Α.1011/2026 και Α.1010/2026 που καθωρίζουν τις διαδικασίες για το «Ειδικό εγχώριο καθεστώς» και το «Διασυνοριακό καθεστώς» αντίστοιχα.

Πράξεις που φορολογούνται σε άλλη χώρα δεν προσμετρώνται στο ελληνικό όριο των 10.000€ για απαλλαγή ΦΠΑ.

Διαδικασία Ένταξης Στο Διασυνοριακό Καθεστώς Για Απαλλαγή ΦΠΑ

Για να εφαρμόσει την απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων και σε άλλα κράτη μέλη, η επιχείρηση υποβάλλει ηλεκτρονική αίτηση μέσω της σχετικής εφαρμογής «Ευρωπαϊκό Σύστημα Ειδικού Καθεστώτος ΦΠΑ για Μικρές Επιχειρήσεις» στο myAADE, δηλώνοντας τις χώρες στις οποίες ζητά την απαλλαγή.

Προϋποθέσεις Για Ενδοκοινοτική Απαλλαγή ΦΠΑ

Για να ισχύει η απαλλαγή, ο συνολικός τζίρος της επιχείρησης συνολικά στα 27 κράτη της ΕΕ, μαζί με την Ελλάδα, θα πρέπει να μην ξεπερνά τις 100.000€ στο τρέχον και στο προηγούμενο έτος.

Πρέπει επίσης να τηρείται το εθνικό όριο τζίρου που έχει καθορίσει κάθε χώρα για την απαλλαγή ΦΠΑ.

Δηλαδή, αν η επιχείρηση ξεπεράσει το όριο μιας χώρας, χάνει την απαλλαγή μόνο εκεί, εφόσον ο συνολικός τζίρος της στην ΕΕ παραμένει έως 100.000€.

Σημειώνεται ότι οι πράξεις με τόπο φορολόγησης εκτός ΕΕ δεν υπολογίζονται στο όριο των 100.000€ ετήσιου τζίρου.

Τιμολόγια Εξωτερικού Σε Χώρες Εκτός ΕΕ: Τι Γίνεται Με Τον ΦΠΑ;

Οι συναλλαγές που φορολογούνται εκτός κρατών-μελών ΕΕ, δεν καλύπτονται από το ειδικό καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ και αντιμετωπίζονται βάσει των γενικών κανόνων ΦΠΑ, ανάλογα με το είδος και τον τόπο φορολόγησής τους.

Άρθρο 39 – Απαλλαγή ΦΠΑ (Πλέον Άρθρο 44)

Αν και οι διατάξεις έχουν κωδικοποιηθεί εκ νέου, πολλοί αναφέρονται ακόμη στο παλιό άρθρο 39 ως τη βασική διάταξη για την απαλλαγή ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων. Πλέον, όμως, ισχύουν τα άρθρα 44 και 44α του Κώδικα ΦΠΑ, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 5144/2024, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

Άρθρο 39α – Απαλλαγή ΦΠΑ (Πλέον Άρθρο 45)

Η παράγραφος 5 του πρώην άρθρου 39α, η οποία αντιστοιχεί πλέον στην παράγραφο 5 του άρθρου 45 του Κώδικα ΦΠΑ, εφαρμόζεται στις εγχώριες πωλήσεις κινητών τηλεφώνων, tablet, φορητών υπολογιστών και κονσολών παιχνιδιών μεταξύ επιχειρήσεων υποκείμενων στον ΦΠΑ.

Προϋπόθεση είναι ο αγοραστής να έχει δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών. Ο πωλητής εκδίδει τιμολόγιο χωρίς να χρεώσει ΦΠΑ, με την ένδειξη «Άρθρο 45, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής».

Ο αγοραστής υπολογίζει τον αναλογούντα ΦΠΑ στη δήλωσή του. Αν έχει πλήρες δικαίωμα έκπτωσης, δεν προκύπτει, εν τέλει, ποσό προς πληρωμή.

Έκδοση Τιμολογίου Με Απαλλαγή ΦΠΑ

Κατά την ηλεκτρονική έκδοση και διαβίβαση ενός τιμολογίου χωρίς ΦΠΑ, ο εκδότης πρέπει να επιλέξει τη σωστή Αιτία Εξαίρεσης ΦΠΑ στο myDATA και να αναγράψει στο παραστατικό τη νόμιμη ένδειξη που αντιστοιχεί στην περίπτωση.

Για παράδειγμα, για την απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων η ένδειξη: «Χωρίς φόρο προστιθέμενης αξίας – Απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων,” αναγράφεται επανω στο τιμολόγιο.

Απαλλαγή ΦΠΑ: Το Επόμενο Βήμα

Η Business Management παρέχει εξειδικευμένη φοροτεχνική υποστήριξη σε θέματα ΦΠΑ, καθώς και πλήρεις λογιστικές και φοροτεχνικές υπηρεσίες για επιχειρήσεις και επαγγελματίες.

Πριν λοιπόν αποφασίσετε αν συμφέρει η απαλλαγή ΦΠΑ, εξασφαλίστε τη σωστή καθοδήγηση. Επικοινωνήστε τώρα με τη Business Management!